سهم ویژه فارس در صادرات فرش دستباف

صادرات بیش از ۱۷ درصد فرش دست باف کشور به استان فارس اختصاص دارد.
رئیس اداره فرش صنعت، معدن و تجارت فارس در گفتگوی اختصاصی با خبرگزاری صدا و سیما، مرکز فارس، گفت: این استان بیش از ۱۷ درصد صادرات فرش دستباف را به خود اختصاص می‌دهد که اگر خروج فرش از مبادی گمرکات سایر استان‌ها را نیز در نظر بگیریم بیش از یک پنجم صادرات کل کشور می‌شود.
فرش دستباف
افرسیابی افزود: تولید فرش دستباف در شش ماهه نخست امسال ۲ هزار و ۸۶۶ تن بوده است که از لحاظ وزنی ۳۵ درصد نسبت به مدت مشابه پارسال افزایش دارد، ولی به دلیل افزایش قیمت دلار منفی چهار درصد کاهش ارزشی را نشان میدهد.
وی با اشاره به این که در استان بیش از ۱۶۷ هزار بافنده وجود دارد، گفت: از این تعداد ۱۲۳ هزار و ۷۸۰ نفر شناسنامه دار و دارای کارت قالیبافی و ۳۱ هزار و ۱۱ نفر هم بیمه تامین اجتماعی هستند.
افراسیابی ادامه داد: شهرستان‌های فیروز آباد، نی ریز، آباده و فراشبند عمده تولید کنندگان فرش دستباف استان هستند.


خبرنامه کارایان

ادامه مطلب

عدم وجود شناسنامه ی واحد برای صادرات فرش دستباف

موضوع شناسنامه‌دار کردن و راه های خنثی کردن تحریم های فرش دستباف در گفت و گوی رئیس مرکز ملی فرش ایران با خبرنگار خبرگزاری فارس.
رئیس روابط عمومی مرکز ملی فرش ایران به سؤال خبرنگار خبرگزاری فارس درباره شناسنامه فرش دستباف پاسخ داد. شناسنامه‌دار کردن فرش، به حفظ هویت فرش دستباف ایرانی و زمینه‌سازی لازم برای جلوگیری از جعل این کالا توسط کشورهای رقیب و اطمینان خاطر دادن به مشتری در هنگام خرید کمک می کند.
وی ادامه داد: با توجه به تحریم فرش دستباف ما به دنبال آن بودیم که یک سازمان بین المللی که ارتباطات جهانی دارد را برای این کار انتخاب کنیم چرا که عملا امکان تحریم این سازمان در عرصه بین‌المللی وجود ندارد.
دستپاک گفت: کمک به توسعه و ارتقاء توانایی های فنی و تخصصی در حوزه صدور شناسنامه فرش دستباف، ایجاد و تقویت بانک های اطلاعاتی موضوع تفاهم نامه، فراهم کردن تمامی زیرساخت های فنی شامل نرم افزار و سخت افزار برای صدور شناسنامه فرش دستباف، فراهم کردن تمامی زیرساخت های فنی درج و نصب صدور شناسنامه فرش دستباف بر روی فرش دستباف و صدور شناسنامه فرش دستباف و نصب شناسنامه به مدت ۲ سال به صورت کاملا رایگان برای متقاضیان شناسنامه از جمله مواردی ست که در تفاهم نامه اخیر مرکز ملی فرش ایران و سازمان بین المللی سیتی وان لحاظ شده است.
وی در پاسخ به سوال خبرنگار فارس در خصوص میزان اشتغال فرش دستباف با اشاره به این که فرش دستباف ایرانی، نماد ظهور و بروز فرهنگ ایرانی است، اظهار داشت: هنر- صنعت فرش دستباف با کمترین سرمایه‌گذاری تحقق پیدا می‌کند، در حال حاضر 2 تا 2.5 میلیون نفر ( معادل 6 تا 8 میلیون نفر خانوار ) در کشور از طریق این صنعت امرار معاش می‌کنند.
دستپاک تاکید کرد که در دیدار از نمایشگاه دموتکس آلمان و بر اساس اظهارات شرکت کنندگان، فرش دستباف ایران رتبه اول را از نظر کیفیت و زیبایی به خود اختصاص داده است ولی متاسفانه بندر هامبورگ که در طی سال های متمادی در تسخیر تجار ایرانی فرش دستباف و انبار فرش دستباف بوده و از طریق این بندر فرش دستباف به بسیاری از کشورهای اروپایی صادر می گردید، جایگاه خود را از دست داده است و تعداد تاجران فرش در آن جا بشدت کاهش یافته است.
دستپاک در ادامه چنین اظهار کرد: ما برای مقابله با تحریم، در ملاقات با سفیر جمهوری اسلامی ایران در برونئی بر ضرورت ایجاد نمایشگاه دائمی فرش دستباف در کشور برونئی تاکید و ایشان قول دادند مقدمات این کار را فراهم کنند و اعزام متخصصان بازاریابی . اجرای تحقیقات بازار با هدف شناسایی دقیق فرصت‌ها و استفاده از ظرفیت های لازم به خصوص در کشورهای" آ سه آن " و ورود به بازارهای هدف جمله برنامه مهم و آتی مرکز ملی فرش ایران است.
دستپاک در ادامه گفت، خوشبختانه فرش دستباف ایران تقاضای بسیاری از بازارهای اروپایی ست که کشور بلژیک از جمله آن است، ما در صدد هستیم که از تمامی ظرفیت ها استفاده کنیم.
وی در خاتمه بیان کرد:فرش دستباف ایران بیش از همیشه نیازمند همکاری بخش های دولتی، سازمان های مردم نهاد، ذینفعان فرش دستباف و بیش تر از همه حمایت و همدلی رسانه ها است.


خبرنامه کارایان

ادامه مطلب

ثبت 53 نشانه جغرافیایی ثبت شده فرش دستباف

نشانه جغرافیایی نشان هایی ست که مبداً کالایی را به قلمرو، منطقه یا ناحیه ای از کشور منتسب می سازد، مشروط بر این که کیفیت، مرغوبیت، شهرت یا سایر خصوصیات کالا اساساً قابل انتساب به مبداً جغرافیایی آن باشد.
ه گزارش روابط عمومی مرکز ملی فرش ایران، 53 نشانه جغرافیایی فرش دستباف ثبت ملی شد. در سال های گذشته نشان جغرافیایی فرش 53 منطقه ایران در سازمان جهانی مالکیت فکری (WIPO)، به ثبت رسید.
ثبت فرش دستباف
با تداوم روند ثبت جهانی مناطق جغرافیایی فرش دستباف ایران از کپی‌برداری رقبای فرش ایران و دست‌اندازی به نام های جغرافیایی مناطق فرش‌بافی کشورمان جلوگیری می شود. مناطق ثبت شده فرش دستباف ایران عبارتند از :
1-فرش تبریز 2- فرش هریس 3- فرش شربیان 4- فرش آذرشهر 5- فرش بخش خواجه 6- فرش بخشایش 7– فرش مهربان 8– فرش سراب 9– تابلو فرش سردرود 10– فرش ماهی خوی 11– فرش افشار تکاب 12– فرش اردبیل 13- فرش اصفهان 14– فرش کاشان 15- فرش نائین 16- فرش جوشقان 17- فرش یلمه علی آباد دهاقان 18 - فرش ایلام 19- فرش ورامین 20- فرش چهارمحال و بختیاری 21- فرش یلمه بروجن 22- فرش مشهد 23- فرش کاشمر 24- فرش ترکمن جرگلان و بجنورد 25- فرش کردی خراسان شمالی 26- فرش دویدوخ 27- فرش قهستان 28- فرش مود بیرجند 29- فرش درخش 30- فرش بیدگینه 31- فرش قلتوق 32- فرش خمسه زنجان 33 – فرش سیستان 34- فرش گبه فارس 35- فرش لری فارس 36- فرش قشقایی فارس 37- فرش آباده فارس 38فرش کشکولی فارس 39- فرش عرب فارس 40– فرش قم 41 – فرش بیجار 42- فرش سنه 43- فرش کرمان 44- فرش شهر بابک 45-فرش سنقر کلیایی کرمانشاه 46- فرش ترکمن گلستان 47- فرش لرستان 48- فرش کلاردشت 49- فرش ساروق 50- فرش همدان 51- فرش نهاوند 52- فرش یزد 53- فرش اردکان


خبرنامه کارایان

ادامه مطلب

احیا صنعت رنگرزی استان گلستان

رییس مرکز ملی فرش ایران در مراسم افتتاح دومبن نمایشگاه تخصصی فرش دستباف استان گلستان و بازدید از کارگاه های فرش دستباف بر احیاء صنعت رنگرزی استان گلستان تاکید کرد.
به گزارش روابط عمومی مرکز ملی فرش ایران، رئیس مرکز ملی فرش ایران با یادآوری این که فرش ترکمن ثبت جهانی شده است، تاکید کرد: رنگ شیمیایی باید از تولید فرش دستباف حذف شود و صنعت رنگرزی سنتی در گلستان احیاء شود.
وی ادامه داد: دولت باید حمایت کند تا توسعه کارگاه های نوغانداری، ابریشم کشی و صنعت بوم گردی تولید فرش دستباف و ترکمن در استان جزو اولویت های اصلی قرار گیرد.
دست پاک با بیان این که مشتری مداری باید در اولویت قرار گیرد، تصریح کرد، شهر گنبدکاووس به عنوان شهر جهانی فرش به یونسکو معرفی شده و فرش دستباف و ترکمن حامل فرهنگ، هنر و تمدن این منطقه است که باید با تولید با کیفیت از آن صیانت کنیم.


خبرنامه کارایان

ادامه مطلب

ارسال فرش دستباف کرمان به نجف اشرف

اولین محموله فرش دستباف صحن حضرت زهرا(س) از کرمان به نجف اشرف ارسال شد.
به گزارش خبر گزاری صداوسیما مدیر پروژه بافت فرش ستاد عتبات عالیات استان کرمان گفت: این محموله 83 تخته فرش در قالب 1145 متر مربع اولین محموله صادراتی از گمرک کرمان برای صحن حضرت زهرا (سلام الله علیها) به نجف اشرف ارسال می شود.
مهدی تویسرکانی افزود: از ابتدای سال 1394 بافت تعدادی فرش دستباف به میزان 30 هزار متر مربع در شهرستانهای استان کرمان آغاز شد که تا کنون بیش از 2600 متر مربع در قالب 190 تخته بافته شده است.
بگفته وی از این 190 تخته فرش دستباف 76 تخته بهمن پارسال از طریق گمرک استان ایلام به نجف اشرف ارسال شد.
مدیر پروژه بافت فرش ستاد عتبات عالیات استان کرمان خاطرنشان کرد: 180 نفر بافنده در 14 کارگاه با 75 دار قالی در شهرستانهای استان از جمله کرمان، رفسنجان و راور، شهربابک، رابر و ... مشغول به بافندگی هستند که این افراد ماهانه 70 متر مربع قالی را می بافند.
تویسرکانی اظهار داشت:قرار است این فرش در صحن مزین به نام حضرت زهرا ( س) در حرم مطهر امیرمومنان حضرت علی (ع) پهن شود.


خبرنامه کارایان

ادامه مطلب

دومین نمایشگاه تخصصی فرش دستباف گلستان برگزار می شود

دومین نمایشگاه تخصصی فرش دستباف گلستان 1 الی 5 بهمن ماه با حضور ذینفعان و فعالان این حوزه برگزار خواهد شد.
به گزارش روابط عمومی مرکز ملی فرش ایران، رئیس سازمان صنعت، معدن و تجارت استان گلستان در این خصوص اظهار داشت: به دنبال برگزاری مطلوب و شایسته نخستین نمایشگاه فرش دستباف استان در سال گذشته که با همکاری مرکز توسعه تجارت، مرکز ملی فرش ایران، سازمان برنامه و بودجه استان و شرکت شهرک‌های صنعتی استان برگزار شد - مقرر شد - دومین نمایشگاه فرش دستباف استان نیز تا پایان سال جاری برگزار شود.
دومین نمایشگاه تخصصی فرش دستباف گلستان
وی ادامه داد: تولیدکنندگان فرش دستباف با بافت قدیم حتی بازارهای داخلی را هم از دست خواهند داد و لازم است با حفظ نقوش ترکمن‌، براساس نیاز و سلیقه بازار، فرش های باکیفیت تولید نمایند تا بازارهای جدیدی را بدست آورند.
این نمایشگاه 1 الی 5 بهمن ماه با همکاری سازمان صنعت، معدن و تجارت استان و اتحادیه فرش دستباف روستایی در گرگان، سالن نمایشگاهی، جنب تالار فخرالدین اسعد گرکانی برگزار خواهد شد.
زمان بازدید: 16 الی 21


خبرنامه کارایان

ادامه مطلب

شبی برای فرش دستباف کرمان

صنعت فرش اگر چه تاکنون نتوانسته در تقویم رسمی کشور روزی را به نام خود ثبت كند اما در کرمان، هشتم دي‌ماه 97، به گردهمايي گرم پیشکسوتان، فعالان و دست اندراکاران فرش در استان اختصاص یافت و به نام "شب فرش كرمان" مزين شد.

به گزارش روابط عمومی اتاق بازرگانی، صنايع، معادن و كشاورزي كرمان، در برنامه ویژه این شب، سالن برگزاری به فرش های نفیس و زیبا، دارهای قالی و مبلمان قالی، مزین شده و همه آنها برای نشان دادن هر چه بهتر زیبایی، عظمت و قدمت فرش کرمان و احترام به پیشکسوتانش تدارک دیده شده بود. همه آمده بودند، از بافنده، نقش خوان، طراح، تولیدکننده و صادرکننده فرش تا مسئولان و بزرگان فرش در سطح ملی و استانی تا حرف های یکدیگر را بشنوند، بنشینند پای دار قالی و غصه ها را خالی کنند و برای بازگشت فرش کرمان به عرش چاره‌ای بیندیشند.

رئیس اتاق کرمان در این آئین با اشاره به اینکه در حال حاضر مشکلاتی در صنعت فرش کرمان وجود دارد، گفت: سابقه، محبوبیت و شهرت جهانی فرش کرمان بر کسی پوشیده نیست و با دیدن آثار و زحمات چندین دهه پیشکسوتان این عرصه می توان به نشاط گذشته فرش پی برد. سید مهدی طبیب زاده، با ابراز امیدواری نسبت به همکاری مسئولان و فعالان صنعت فرش برای بازگشت فرش به دوران اوج، رونق و قدرت خود، افزود: اتاق کرمان در زمینه آسیب شناسی صنعت فرش با کمک شرکت شهرکت های صنعتی و با بهره گرفتن از مطالعات انجام شده به راهکارهایی برای رونق و بهبود وضعیت فرش دست یافته است.

وی ادامه داد: امیدواریم با استفاده از تجربه گذشتگان، ورود بیشتر فعالان این عرصه و استفاده از روش‌های جدید بتوانیم از هدر رفتن این سرمایه اجتماعی جلوگیری و صنعت فرش را احیا کنیم. وی اظهار کرد: در دو سال گذشته سالن های مستقل در نمایشگاه های بین المللی فرش در اختیار تولید کنندگان و فعالان صنعت فرش کرمان قرار گرفت تا گردهمایی آنها در یک سالن و به نمایش گذاشتن مجموعه کاملی از تولیدات کرمان، مسیر هموارتری برای رونق دوباره بازار فرش استان فراهم شود.

طبیب زاده با بیان اینکه از بکارگیری شیوه های مدرن برای احیای صنعت فرش غافل نشده‌ایم، افزود: با استفاده از برگزاری استارت آپ‌ها، ایده‌های جدید را از مبتکران و فعالان این صنعت، دریافت کرده و در طراحی، تولید و بازاریابی نیز جوانان را در کنار پیشکسوتان صنعت فرش قرار داده‌ایم.

وی از اجرای طرح شناسنامه دار کردن فرش کرمان سخن گفت و افزود: با همکاری دانشگاه‌ها، چاپ کتاب های فرش راور و فرش کرمان در حال انجام است. رئیس اتاق کرمان تصریح کرد: همچنین مسابقه نقاشی با موضوع فرش در خانواده برای مقاطع سنی 4 تا 10 سال برگزار شد که 80 نفر آثار خود را به دبیرخانه این مسابقه ارسال کردند و بزودی از نفرات برتر تجلیل خواهد شد.

جایگاه از دست رفته فرش کرمان در جهان



در ادامه فعال و تحلیلگر اقتصادی با اشاره به مشکلات صنعت فرش، گفت: بافندگان فرش کرمان از مسیر واقعی، سالم و اصالت بافت خارج شده‌اند و فرش کرمان جایگاه شایسته خود را در دنیا از دست داده است. محسن جلال پور، با تاکید بر تلاش برای دست یابی به جایگاه گذشته فرش اظهار کرد: دولت و حاکمیت باید اجرای فعالیت ها را به بخش خصوصی واگذار و خود نقش نظارتی را ایفا کنند تا اقتصاد کشور رونق یابد.

دولت نباید متولی صنعت فرش باشد



استاندار کرمان نیز در این آئین، صنعت فرش کرمان را نیازمند داشتن متولی مشخص دانست و گفت: دولت نباید به طور مستقیم متولی این صنعت باشد که البته مایل به حضور اجباری در این صنعت نیست. محمدجواد فدایی، به سابقه صنعت فرش در کرمان اشاره و بیان کرد: ارائه برنامه زمان بندی و عملیاتی از سوی دست اندرکاران فرش دستباف برای ارتقاء وضعیت فرش کرمان و رسيدن به جایگاه اصلي خود ضروری است که به نظر می رسد با برنامه ریزی دقیق یک ساله می توان ظرفیت صادرات، تعداد شاغلان و درآمد این صنعت را دو برابر کرد.

وی افزود: با بالا بردن کیفیت مواد اولیه تولید فرش و ارائه طرح های مناسب و خلاقانه می توانیم به جایگاه اولیه خود در صنعت فرش برسیم و استانداری کرمان آماده انجام هر اقدامی برای احیای این صنعت با هدایت پیشکسوتان است.
شب فرش کرمان

ضرورت برنامه ریزی در هنر و درآمد فرش کرمان برای توسعه بازار

مدیرکل صنعت، معدن و تجارت استان کرمان نیز در ادامه این آئین به تعداد زیاد بافندگان فرش در استان اشاره کرد و افزود: حدود 40 هزار نفر از مجموع 50 هزار نفر بافنده استان، کارت شناسایی قالی‌بافی دریافت کرده‌اند اما تنها 15هزار نفر آنها بیمه شده‌اند. مهدی حسینی نژاد، در ادامه در رابطه با وضعیت صادرات فرش کرمان تصریح کرد: در دهه 70 صادرات فرش کشور بیش از یک میلیارد دلار و سهم استان کرمان از صادرات این محصول 100 میلیون دلار بود.

وی ادامه داد: صادرات فرش کشور در سال گذشته حدود 350 میلیون دلار و حدود 10 درصد آن متعلق به استان کرمان بود که این میزان، کاهش صادرات فرش را نشان می دهد. حسینی نژاد، با بیان اینکه برند قالی کرمان از قرون گذشته معروف بوده است، اظهار کرد: در 9 ماهه امسال حدود 279 میلیون دلار صادرات فرش بوده که در مقایسه با سال گذشته از وضعیت بهتری برخورداریم.

وی افزود: پیشنهاد می شود با کمک انجمن طراحان فرش کرمان به برنامه ریزی در دو بعد هنر و درآمد فرش پرداخته تا نیاز بازار های هدف این صنعت شناسایی شود. مدیرکل صنعت، معدن و تجارت استان کرمان، با اشاره به راه اندازی کنسرسیوم صادراتی به عنوان یک برنامه ویژه و استراتژیک برای برون رفت از کاهش صادرات فرش، گفت: امیدواریم با تشکیل کنسرسیوم صادراتی و اعتماد ویژه به بخش خصوصی به سرعت به روزهای اوج صادرات فرش کرمان بازگردیم.

خرید شرکت فرش توسط شرکت سرمایه گذاری ملل



در ادامه این آئین رئیس کمیسیون اقتصادی مجلس شورای اسلامی یکی از ظرفیت های بسیار خوب در اقتصاد استان را، هنر قالیبافی برشمرد و افزود: صنعت فرش به جز فعالیت اقتصادی، انتقال هنر را نیز بر عهده دارد. محمدرضا پورابراهیمی با اشاره به شرایط کنونی اقتصاد، کاهش ارزش پول ملی و تغییر نرخ ارز، گفت: صادرکنندگان از وضعیت به وجود آمده می توانند به عنوان یک ظرفیت در صادرات استفاده کنند.

وی بخش عمده فعالیت در صنعت فرش را متشکل از هنر ذهن و دست انسان ها دانست و تصریح کرد: ارزش افزوده حاصل از این صنعت می تواند مبنای جهش در عملکرد فعالان این حوزه باشد. پورابراهیمی، با تاکید بر تجهیز و استاندارد سازی کارگاه های قالی بافی شهرستان راور، افزود: طی سه سال گذشته از ظرفیت بافندگان شهرستان راور برای بافت فرش مورد نیاز عتبات عالیات استفاده شد.

وی از خرید شرکت فرش توسط شرکت سرمایه گذاری ملل خبر داد و گفت: مدیرعامل این شرکت برای راه اندازی 500 دار قالی در کرمان اعلام آمادگی کرده است. وی با بیان اینکه کمیسیون اقتصادی مجلس شورای اسلامی آمادگی هرگونه اقدام در راستای رونق اقتصادی استان و کشور را اعلام می کند، از استاندار کرمان درخواست کرد چاره‌ای اندیشیده شود تا ساختمان قدیمی شرکت ملی فرش واقع در خیابان باستانی پاریزی، به عنوان موزه فرش کرمان خریداری شود.

در پایان این نشست از پیشکسوتان و جمعی از فعالان فرش کرمان كه در نمايشگاه سال جاري تهران حضور داشتند و همچنین برگزیدگان جشنواره ایده ها در فرش دستباف تقدیر شد.


خبرنامه کارایان

ادامه مطلب

داستان فرش دستباف داستان آدم هاست

فرش دستباف کردستان آوازه جهانی دارد و می توان با سرمایه گذاری روی این بخش، اشتغال زایی و رونق اقتصادی این استان را رونق بخشید.
زمانی را که وارد دنیای فرش شده به یاد نمی‌آورد، اما در دورترین نقطه حافظه اش زمزمه‌های مادرش را به یاد دارد که پای دار قالی نقشه را به شعر می‌خواند. خودش شش، هفت ساله بود که پای دار قالی نشست و برای آموختن این هنر از ۱۰-۱۲سالگی نزد استاد حاج علی میرزا رفت.
حالا کاک محمود ۶۵ساله است وسال‌ها تجربه را در فرش و بازار خرید و فروش آن در مغازه فرش فروشیش به نمایش گذاشته، فرش‌ها را یکی‌یکی ورق می‌زند. این از اصطلاحات خودشان است.
داستان فرش دستباف داستان آدم هاست
فرش‌های دستبافتی که از همه روستا‌های کردستان جمع کرده، توی مغازه کوچکش، جهان‌ها و داستان‌هایی دارد که گفتنش سال‌ها طول می‌کشد. کاک محمود با دقت، یکی از فرش‌ها را ورق می‌زند و می‌رسد به یک فرش خاص و بعد دستی روی فرش می‌کشد و می‌گوید: این فرش را از یک خانواده روستایی خریدم. دوباره به فرش نگاه می‌کند و می‌گوید: این فرش را یک مادر و دختر بافتند می‌خواستند خرج عمل جراحی پدر خانواده را تهیه کنند، من فرش را از آن‌ها پیش‌خرید کردم که کارشان راه بیفتد. قیمت فرش را گران نمی‌گوید، پیداست که هم دلبسته فرش است و هم نمی‌خواهد سود خاصی روی این فرش کند. بعد دوباره به فرش خیره می‌شود و همانطور می‌گوید: فرش دستبافت کردستان، داستان دارد. من عاشق این داستان‌ها هستم، می‌بینی داستان رو؟
کاک محمود می‌گوید:"من برای داستان حاضرم هزینه کنم". می‌گویم: داستان دیگری نشانم بده. چند فرش را ورق می‌زند و می‌رسد به فرشی که ۲ آدمک مرد و زن در دوطرف حاشیه فرش بافته شده است؛ ۲ آدمک بسیار کوچک، کمتر از یک کف دست. می‌گوید: تو داستانش را بگو. فکر می‌کنم و می‌گویم: عاشقانه است. لبخندی می‌زند و تعریف می‌کند بین برخی از روستائیان رسم است که مادر، همراه دخترش که قرار است ازدواج کند، فرشی می‌بافند. بعد شکل آدمک عروس را یک طرف حاشیه فرش می‌بافند و عکس داماد را طرف دیگر. کاک محمود می‌گوید: به گمانشان شگون دارد. اما کاک محمود از این همه داستان که در فرش‌ها می‌بیند، خوشحال نیست، غمگین است. علتش را که می‌پرسم، می‌گوید: امروز صبح یکی از بهترین بافنده‌هایم را دیدم، آمده بود شهر برای کارگری و این اصلا داستان شادی نیست.
در حال حاضر فرشبافان با ناامیدی فرش می‌بافند و همیشه این دغدغه را دارند که آیا فرششان به فروش می‌رسد یا خیر؟ کاک محمودمی‌گوید: جوانان، ذوق خود را از دست داده‌اند. اگر رونق در بازار وجود داشته باشد، طرح‌های نو و جدید هم وارد بازار خواهد شد.
کاک محمود مرد مهربانی است. لبخند تلخی می‌زند و به فرشی اشاره می‌کند که به دیوار آویزان است و می‌گوید: شبیه آخرین داستانی که از یک نویسنده چاپ شده باشد، امروز که دور همین میدان دیدمش، آمده کارگری، تصمیم گرفتم فرشی را که بافته به دیوار بزنم، مکث می‌کند و می‌گوید: داستانش چطوره؟ می‌گویم: بی‌نظیره.
استاد محمدامین ساعدپناه را امروز به عنوان چهره ماندگار فرش دستباف کردستان می‌شناسند؛ فردی که از ۱۶-۱۷سالگی قدم به عرصه هنر – صنعت فرش می‌گذارد و امروز ۵۰ سال است که در این حوزه فعالیت می‌کند.
او فرش را مجموعه‌ای از چند هنر، اعتقادات، مذاهب قبل و پس از اسلام و سنت ایران می‌داند و می‌گوید: فرش، داستان یک ملت است... فرش، داستان آدم هاست و به همین زودی از بین رفتنی نیست.
استاد ساعدپناه فرق زیادی بین فضای کاری گذشته و امروز نمی‌بیند تنها تفاوت را در شور و هیجان دیروز و دلهره و ندانم‌کاری‌های امروز می‌داند و معتقد است که اگر همتی باشد، همین الان هم فرش ایران حرف بسیاری برای گفتن دارد.
اسماعیل یکتا یکی دیگر از اساتید صنعت فرش استان که اصالتا بیجاریست می‌گوید: اگر در زمینه فرش کمی گشایش برای جوانان ایجاد شود نه چین، نه هند و نه هیچ کشور دیگری توان رقابت با بازار فرش کردستان را نخواهد داشت.
این هنرمند که در طی فعالیت خود به کشور‌های مختلفی سفر کرده و فرش‌های بسیاری دیده، معتقد است که فرش آن کشور‌ها هیچ حرف گفتنی ندارد چرا که در چین، فرش را به مدت پنج سال تضمین می‌کنند در حالی که من فرش خودم را سه هزار سال تضمین می‌کنم. حتی برای رنگ آن پنج هزار سال استاندارد گرفته‌ام. با این حال آیا می‌توان فرش کردستان ایران را با فرش‌های سایر کشور‌ها مقایسه کرد؟! فرش کردستان از آن فرهنگ ایرانی است.
برای تکمیل گزارشم، عصر یک روز زیبای پاییزی به یکی از فعال‌ترین کارگاه‌های فرش بافی شهر سنندج رفتم کارگاه خانم نسرین محمدی که برای ۱۵نفر از زنان اشتغال ایجاد کرده است.
بافنده‌های پیر و جوان با لباس‌های یک‌دست و مرتب نشسته‌اند و می‌بافند. صدای شانه زدن دار قالی فضای کارگاه را پر کرده است. برخی از آن‌ها سال‌هاست که هر روز هشت ساعت فرش می‌بافند.
خانم محمدی مدیر کارگاه می‌گوید: تولید فرش دستبافت در استان کردستان به دلیل استفاده از مواد اولیه مرغوب و بومی در سال‌های نه چندان دور، اعتباری جهانی داشت، اما به دلیل عدم وجود انسجام لازم در این عرصه و همچنین استفاده از مواد اولیه صنعتی و نامرغوب امروز، این جایگاه را از دست داده و فرش‌های استان که با دستان هنرمند زنان و مردان کردستانی بافته می‌شوند، در حسرت کسب اعتبار گذشته و از دست رفته خود هستند.
او می‌گوید: مهم‌ترین مشکلات کارگاه‌ها و مجتمع‌های تولیدی فرش در کردستان نبود سرمایه در گردش و نبود نقدینگی برای تقویت و توسعه بخش تولید است.
حاجی کبری، فرشباف سنندجی که حدود ۴۰سال است پشت دارقالی دراین رشته فعالیت می‌کند، می‌گوید: بیشتر فرش‌های بافته شده ام نقشه بیجار بوده وقتی می‌دیدم که امروز چند رج بیشتر از دیروز بافته ام و با همین چند رج یکی دیگر از نقش‌های زیبا مثل حوض و حتی ماهی‌های آن پیدا می‌شد و ظرافت فرش چند برابر می‌شد، خوشحال میشدم.
این بافنده میان سال یادآور شد: امروز سال‌های زیادی از آن ایام می‌گذرد و این گذشت زمان ذره‌ای از انگیزه ام برای بافتن طرح و نگار فرش کم نکرده است، چون با هر گره‌ای که از قالی می‌بافم گره‌هایی در زندگیم را به دست فراموشی می‌سپارم.
او می‌گوید: متاسفانه به دلیل مشکلاتی که فرشبافی برای فرد دارد امروزه استقبال بسیار کم و حتی ناچیزی از آن می‌شود و فرش بافی به دلیل نبود بازار عرضه و سختی کار، بافنده کمی دارد و ارزش اقتصادی آن نیز زیاد بالا نبوده و بیشتر سود آن به جیب دلالان فرش می‌رود و همین امر از ارزش این حرفه کاسته است.
بسیاری از بافندگان فرش کردستان این کار را از مادرانشان به ارث برده‌اند و برخی از جوانان هم که به این کار رو آورده‌اند، به گفته خودشان، به‌دلیل فقر و نداشتن شغل به فرش‌بافی می‌پردازند.
از یکی از بافنده‌هایی که ۶۰ساله است، می‌پرسم فرزندان‌تان هم می‌توانند فرش ببافند؟ او جواب می‌دهد: نه اجازه نمی‌دهم.
همین که با او گرم صحبت هستم بافنده کناری هم وارد بحث می‌شود و می‌گوید، خیلی از بافنده‌ها دیگر اجازه نمی‌دهند فرزندان‌شان این کار را انجام دهند، زیرا شغل پردردسری است و عاقبتی هم ندارد.
خانم ناصری رئیس اتحادیه فرش استان کردستان هم می‌گوید: یکی از دلایل بی رونق شدن فرش کردستان وجود تابلو فرش‌هایی است که از تبریز وارد کردستان می‌شود.
او می‌گوید: ناتوانی بافندگان کردستانی به دلیل بالا رفتن سن یکی دیگر از دلایل بافته نشدن فرش کردستان است و زنان جوان کردستانی دیگر حاضر به فرش بافی نیستند و ترجیح می‌دهند تابلو فرش تبریز را با دستمزد مناسب انجام دهند و مدت‌ها وقت خود را برای بافت فرش کردستان تلف نکنند.
ناصری یادآور شد: با وجود دستمزدی که بابت این نوع فرش به قالی بافان کردستانی داده می‌شود دیگر هیچ کس حاضر به بافت فرش کردستان نیست و در دو سال اخیر فرش کردستان نسبت به گذشته بیشتر از رونق افتاده است.
محمد دره وزمی رئیس سازمان صنعت، معدن و تجارت استان کردستان می‌گوید: هم اکنون ۹۰هزار نفر در حوزه فرش دستبافت در بخش‌های بافندگی و رنگرزی، رفوگری، طراحی و خرید و فروش آن اشتغال و ساماندهی شده اند که از این تعداد ۱۳هزار و ۴۵نفر تحت پوشش بیمه تأمین اجتماعی هستند.
با تلاش و هنرمندی فرشبافان کردستانی سالانه ۱۸۰هزار مترمربع فرش دستبافت در این استان تولید می‌شود.
به گفته دره وزمی این میزان فرش در چهار کارگاه متمرکز و بیش از ۴۹ کارگاه غیرمتمرکز دارای مجوز، و بعضا کارگاه‌های خانگی در این استان تولید شده است.
بر اساس آمار‌های اعلام شده از سوی سازمان صنعت، معدن و تجارت کردستان در کشور به ازای هر ۱۰۰ نفر جمعیت تنها سه نفر بافنده فرش وجود دارد، در حالیکه این آمار در کردستان به ازای هر ۱۰۰نفر شش نفر به بافت فرش اشتغال دارند که در مقایسه این آمار، به این نتیجه می‌رسیم که مردم کردستان علاقه خاصی به انجام این کار دارند و باید مورد حمایت بهتری قرار گیرند.
محمد بختیار خلیقی معاون امور بازرگانی و توسعه تجارت سازمان صنعت، معدن و تجارت کردستان هم می‌گوید: تلاش در راستای شناسایی و ساماندهی فرشبافان واقعی از مهم‌ترین اولویت‌های خانه فرش استان است و در این راستا نیز سامانه و نرم افزار لازم تعریف شده است.
خلیقی می‌گوید:هر چند که خود بافندگان و حتی متولیان از روز‌های ناخوش فرش کردستان سخن به میان می‌آورند، ولی در کنار این مهم باید در نظر داشت که در صورت برنامه ریزی مناسب دولت می‌توان برای احیای این نام و نشان اقدام کرد و همچنین برگزاری نشست‌های هم اندیشی و بررسی مشکلات و موانع در حوزه‌های مختلف قطعاً می‌تواند در رسیدن به راهکار‌های مناسب برای خروج از مشکلات حوزه فرش، تاثیر گذار باشد.
تولید فرش‌های ماشینی و همچنین تقلب کشور‌های مختلف به ویژه هندوستان و چین و تولید فرش‌هایی با نام‌های ایرانی در بازار‌های جهانی و در کنار این مهم نبود سیاستگذاری یکپارچه در امر بازاریابی و حمایت از بافندگان فرش دستباف از جمله عواملی است که می‌توان در خصوص عدم مقبولیت فرش‌های استان کردستان، بایدمورد توجه مسئولان و متولیان امر قرار داد.
سعید نظری کارشناس فرش، در خصوص سابقه و دلایل مرغوبیت فرش کردستان می‌گوید: طرح، بافت و استفاده از مصالح و مواد اولیه مرغوب از جمله ویژگی‌های اصلی و قابل توجه فرش‌های تولیدی در استان کردستان بوده و متاسفانه امروز کمتر این موارد به چشم می‌خورد.
او می‌گوید: فرش‌های استان کردستان در سه سبک سنه، بیجار و افشار بافته می‌شوند که هر سبک برگرفته از ویژگی‌ها و شرایط خاص منطقه بوده و به همین دلیل تنوع در رنگ‌ها و نوع بافت‌ها نیز متفاوت بوده است.
نظری می‌گوید: با وجود بی مهری به توسعه فرش دستبافت استان کردستان، همچنان فرش کردستان، زینت بخش خانه‌های بسیاری از مردم در کشورمان و سایر کشور‌های جهان از جمله کشور‌های ایتالیا، آلمان، چین، روسیه و کشور‌های حاشیه خلیج فارس است.
متاسفانه باتوجه به اینکه انواع محصولات فرش دستبافت کردستان از پایانه‌های خارج از استان صادر می‌شود، از ارزش ریالی صادرات فرش این استان آماری در دست نیست و به همین دلیل است که باید برنامه ریزی و نظارت بهتری در این حوزه صورت گیرد.
بهمن احترامی مدیرشرکت سهامی فرش ایران دراستان کردستان خاطرنشان کرد: به گفته کارشناسان قدمت فرش دراین استان به ۴۰۰سال پیش برمی گردد وهمچنان یکی از معروف‌ترین فرش‌های جهان است.
احترامی می‌گوید: به اعتبار قالی‌های موجود در موزه فرش ایران می‌توان قدمت فرشبافی در استان را طولانی دانست و فرش‌های ۱۵۰سال پیش در موزه تهران حاکی ازآن است که بیش از ۲۰قطعه فرش متعلق به قالی‌های استان کردستان است، واین استان بیشترین شهرت خود را مدیون بافندگان فرش شهر‌های بیجار و سنندج است.
او با اشاره به بازار رکودفرش و افت صادرات دراین زمینه می‌گوید: حمایت از تولیدکنندگان فرش کردستان، پرداخت تسهیلات کم بهره به واحد‌های تولیدی فرش، کاهش واسطه‌های تولید و فروش فرش‌های دستبافت، افزایش حمایت‌های دولتی از بافندگان و شناخت بازار و سلیقه‌های مشتریان از جمله راهکاری‌هایی است که باید بیش از همه مورد توجه مسئولان قرار گرفته شود و بازگرداندن جایگاه فرش کردستان در بازار‌های جهانی را در راس فعالیت‌های خود قرار دهند، چرا که؛ فرش دستباف کردستان آوازه جهانی دارد ومی توان با سرمایه گذاری روی این بخش، اشتغالزایی و رونق اقتصادی این استان را رونق بخشید.

نویسنده: ژیلا امامی

ادامه مطلب